Giysi Satışları Artarken Pamuk Talebi Neden Bir Anda Kaybolur?

Talep tüketicide başlamaz

Bir tişört satıldığında pamuk o anda tüketilmez. Pamuk çok daha önce, fabrika sipariş verdiğinde satın alınmıştır.

Zincir şöyledir:
perakende satış → stok boşluğu → toptan sipariş → iplik fabrikası alımı → fixing

Piyasa yalnızca son adımı fiyatlar.
Tüketicinin kasada ödeme yaptığı an, pamuk fiyatı açısından çoktan geride kalmıştır.

Bu nedenle tüketici güven endeksi zincirin en gecikmeli sinyalidir. Endeks düşük ya da yüksek olabilir; ancak bu bilgi fabrikaya ulaşana kadar haftalar, bazen aylar geçer. Satışların güçlü görünmesi çoğu zaman yeni talep değil, çok daha önce verilmiş siparişlerin teslimidir.

Ayna gerçeği gösterir, ama gecikmeli gösterir. Bu gecikmeyi görmezden gelen analiz, piyasanın nerede olduğunu değil nerede olduğunu sandığını okur.

Piyasayı seviye değil değişim yönü hareket ettirir

Çoğu analiz talebin güçlü olup olmadığına bakar.
Piyasa ise talebin hızlanıp hızlanmadığına, yani yönüne bakar.

Satış artarken sipariş de artıyorsa fiyat yükselir.
Satış güçlü görünürken sipariş durursa fiyat düşebilir.
Satış düşerken yeni sipariş gelmeye başlıyorsa fiyat yükselmeye hazırlanır.

En çok hata ikinci durumda yapılır. Veri güçlüdür ama alıcı kalmamıştır. Kimse bunu ilan etmez; rakamlar hâlâ iyi göründüğü için çoğu kişi bunu fark etmez. Piyasa bu sessizliği genellikle çok geç fark eder. Yüzde sekiz büyüme rakamı tam da bu durumu gizliyor olabilir.

Erken alınan talep görünmez

Gümrük tarifeleri ve artan maliyet baskısı ithalatçıları beklenen tarihlerden önce sipariş vermeye zorladı. Bu gerçek tüketim değil, gelecek aylardan ödünç alınmış taleptir.

Ekim 2025 verilerine göre ABD’de toptancı stok/satış oranı COVID sonrası en düşük seviyeye indi. Bu bir yenileme dalgasının habercisi gibi görünür. Ancak dalganın zamanlamasını tüketici anketleri değil fabrika kapasitesi ve ham madde fiyatı belirler. Sipariş tüketici mutlu olduğu için değil stok bittiği için gelir.

Bu nedenle piyasa çoğu zaman iyi veriler altında zayıflar. Sipariş tamamlanmıştır. Yenileme başlamaz çünkü stok doludur. Talep zayıflaması veri gelmeden çok önce başlar.

Haber neden geç gelir

Makro veri davranışı değil sonucu ölçer. Aradaki fark haftalar, bazen aylardır. Davranış fabrikada gerçekleşir; veri sonradan raporlanır.

Fabrikalar alımı bitirdiğinde fiyat etkilenir. Aylar sonra satış verisi yayınlanır, yorumlar yapılır, grafikler paylaşılır. Piyasa veri geldiği için dönmez; veri geldiğinde dönüş çoktan gerçekleşmiştir.

Coverage davranışı fiyatlara yansıdıktan sonra tüketici güven endeksi haberlere düşer. Makro veri iyi bir özet sunar, ancak karar almak için zamanında gelmez.

Asıl soru

“Tüketici ne kadar harcıyor?” sorusu yanıltıcıdır. Güçlü görünen harcama verisi zaten yapılmış alışverişin kaydıdır.

Asıl soru şudur: alıcılar yeniden piyasaya ne zaman dönmek zorunda kalacak? Mevcut stoklar ne zaman tükenecek? O noktaya gelindiğinde pamuk fiyatı nerede olacak?

Bu açıdan bakıldığında giysi satışlarının yüzde sekiz büyümesi farklı görünmeye başlar.

Fiyat talebi değil mecburiyeti bekler. Mill coverage zamanlaması bunu ölçer.
Okuyan biri bir sonraki haftayı buna bakarak yorumluyorsa, yazı amacına ulaşmış demektir.